Ecologie

Flora- en faunaonderzoek, natuurvriendelijke oevers, ecologische begeleiding


Ecologie

Ingrepen in het watersysteem of de aanliggende oever zijn tevens vaak een ingreep in het bestaande ecosysteem op en rond het watersysteem. Tijhuis Ingenieurs BV streeft er naar om de geldende normen en regels zo praktisch mogelijk navolging te geven tijdens een project. Van voorbereiding en inventarisatie tot het opstellen van een ecologisch werkplan en het ecologisch toezicht tijdens de uitvoering. 
Om het leven onder water gezond te houden is het belangrijk watergangen regelmatig te baggeren. Vooral bij het uitvoeren van baggerwerken in stedelijk gebied wordt vaak over het hoofd gezien dat ook hier kwetsbare soorten aangetroffen kunnen worden, bijvoorbeeld in parken, vijvers en op ecologische oevers. Om te voorkomen dat de leefomgeving wordt verstoord, heeft Tijhuis Ingenieurs de ecotoets ontwikkeld.

Via een bronnenonderzoek en een veldinventarisatie wordt bepaald welke soorten in een gebied voorkomen en wat de effecten van het baggerwerk op de aanwezige natuur kan zijn. Vanzelfsprekend maakt een visonderzoek deel uit van de ecotoets.Ecooever ontwerp

Flora- en fauna onderzoek 

De Wet Natuurbescherming regelt de wettelijke bescherming van planten en dieren. Door het Ministerie van LNV kan ontheffing worden verleend voor het uitvoeren van werken.

In de voorbereiding van een werk wordt informatie verzameld bij verschillende instanties en bronnen. Daarnaast worden de watergangen en oevers geïnspecteerd op het voorkomen van beschermde soorten. Zonodig wordt (veld)onderzoek gedaan naar specifieke soorten. Bij het voorkomen van beschermde soorten worden in een ecologisch werkplan de benodigde maatregelen beschreven en wordt ontheffing aangevraagd.

Om de ecologie een totaalonderdeel van de werkwijze in een gebied te laten zijn, kunnen de gedragscode voor flora- en faunawet voor waterschappen en voor bestendig beheer gemeentelijke groenvoorzieningen, worden geïmplementeerd door Tijhuis Ingenieurs.

Groenprotocollen

De Wet Natuurbescherming bevat hoofdlijnen en regels ten aanzien van natuurbescherming. Onder bepaalde omstandigheden is het mogelijk om vrijstelling te krijgen voor werkzaamheden als beschermde plant- of diersoorten worden verwacht. Als gewerkt wordt met een goedgekeurde, vastgestelde Gedragscode dan geldt een vrijstelling en hoeft in veel gevallen geen ontheffing of vergunning geregeld te worden.

Tijhuis Ingenieurs maakt groenprotocollen voor de implementatie van de te volgen gedragscodes bij de uitvoering van werkzaamheden in het groenbeheer en onderhoud aan watergangen.

Natuurontwikkeling

Over het algemeen is de hoofdfunctie van watergangen het afvoeren van water. Planten in de watergang belemmeren de doorstroming en bevorderen het dichtslibben. Om dit te voorkomen, verplichten waterschappen de burgers en gemeenten regelmatig de planten in en langs het water weg te halen (schonen).Hynstebiter

De overgang van het water naar het land is gevoelig voor afkalving. Om de oevers tegen afkalving te beschermen worden vaak beschoeiingen toegepast. Echter ook door het gebruik van planten kan de afkalving van de oevers worden tegengegaan. Een groot voordeel van de natuurlijke oever is dat deze beter is voor het watersysteem (planten en dieren) en aantrekkelijker om te zien.

Voor de aanleg van natuurvriendelijke oevers zijn veel inrichtingsvormen mogelijk. Tijhuis Ingenieurs assisteert u graag bij het ecologisch inrichten van uw watergangen.

Ecologische verbindingzones

Ecologische verbindingzones zijn stroken natuur die verschillende, vaak verspreid liggende natuurgebieden, met elkaar verbinden. Ecologische verbindingzones kunnen op allerlei wijzen gerealiseerd worden. Hiebij speelt mee dat wat voor de ene soort een verbindingszone  is, voor de andere soort een barrière kan zijn.

Tijhuis Ingenieurs adviseert en ontwerpt. 

Ecotoets

Lely onderwater

Sinds 2003 jaar is de Ecotoets ® een vast onderdeel van de voorbereiding. De Ecotoets is een door Tijhuis Ingenieurs ontwikkelde quickscan waarbij beschermde natuurwaarden worden geinventariseerd. De Ecotoets bestaat uit bureaustudie (bronnenonderzoek) en veldinventarisatie. Op basis van de Ecotoets wordt beslist of de geplande baggerwerkzaamheden op verantwoorde wijze kunnen worden uitgevoerd, en zonodig welke mitigerende maatregelen nodig zijn, of nader onderzoek nodig is, of dat een ontheffing in het kader van de Wet Natuurbescherming moet worden aangevraagd.

Vanwege het mogelijk voorkomen van de beschermde vissoorten wordt door medewerkers van Tijhuis Ingenieurs en VisAdvies een visonderzoek uitgevoerd als dit gewenst is.

Visonderzoek

Het visonderzoek bestaat uit een visinventarisatie met behulp van electrovisserij, gericht op beschermde vissoorten. In de boot is een aggregaat aanwezig voor de stroomvoorziening. Een negatieve pool achter de boot en een positieve pool in het schepnet zorgen voor een stroomstoot onder water. Vissen hebben de eigenschap naar de plus-pool toe te trekken. Door de geleiding van stroom door het water worden de vissen voor korte duur verzwakt en zwemmen door verminderde coördinatie richting de plus-pool (het schepnet). Soorten die in de baggerlaag leven zoals de modderkruiper komen uit de bagger door de stroomstoot. De vissen raken verzwakt en draaien op de zijde. Een ervaren visser signaleert, door de weerkaatsing van de vis, kleurverschillen op de bodem. Door accuraat te reageren vangt de visser de vis. Binnen enkele seconden komen de vissen bij en zoeken beschutting.

Een watergang wordt, al bomend, zig-zag-gewijs afgevaren. Nadat circa 300 meter watergang is bevist, worden de vissen geïnventariseerd. De vissen worden per soort geteld en opgemeten.

Bittervoorn vs Zwanenmossel 

De zwanenmossel heeft een symbiose met de bittervoorn (nb. de bittervoorn is sinds januari 2017 niet meer beschermd). De voorn zet haar eieren af in de kieuwen van de mossel. Beide soorten hebben hiervan voordeel. De maximaal 100 eitjes groeien uit tot embryo's die, beschermd tegen predatoren en continu van vers water voorzien, in de mossel groeien. De vis zorgt op haar beurt voor verspreiding van de larven van de mossel die als parasieten in de huid (schubben) van de bittervoorn opgroeien en uiteindelijk verspreid worden over de waterbodem. Dit wordt in de wetenschap commensalisme genoemd. De studies naar deze bijzondere samenwerking stammen al vanaf de jaren '30 van de vorige eeuw en blijven onderzoekers nog steeds boeien*.

* bron: de zoetwatervissen van Nederland, februari 2009 Sportvisserij Nederland.

Kader KRW soorten

Neem voor meer informatie contact op met Hans Bakels: h.bakels@tijhuisingenieurs.nl | 0229-272 000 of Marijke Lebbink: m.lebbink@tijhuisingenieurs.nl | 030-68 68 060

  • Ecologie foto 1
  • Ecologie foto 2
  • Ecologie foto 3
  • Ecologie foto 4
  • Ecologie foto 5
  • Ecologie foto 6